O lo'o matou i ai i le amataga o la matou galuega e toe fa'afo'isia se tasi o vai malulu aupito tele i le Eria o Bay e ta'ua o Laguna Seca i San José's Coyote Valley. I le amataga o le tausaga nei, ua tele le alualu i luma i lenei taumafaiga ina ia atiina ae lo matou malamalama i se tasi o punaoa faalenatura sili ona taua o le eleele: vai o le eleele.

O lenei galuega e iai ni aafiaga matuā tāua mo manu fe’ai ma tagata. I le avea ai ma sulufa’iga mo manu felelei femalagaa’i i luga o le Pacific Flyway , o se nofoaga e tele ai le toe fa’atumuina o le vai i lalo o le eleele ma o se vaega tāua o le puipuiga mai lologa mo le itu i lalo o le vai o San José, o lenei laufanua e maua ai se “fa’avae lanumeamata” taua ma o se vaega tāua o le fa’amautinoaina o le maufetuuna’i o lo tatou itulagi, aemaise lava i le feagai ai ma se suiga vave o le tau.

O le toe fa'aolaolaina ma le toe fa'afo'isia o lenei fanua susū anamua ua avea ma fa'amuamua sili talu mai le puipuia o lenei laufanua fa'atasi ma a matou pa'aga i le Aai o San José ma le Pulega o le Vateatea Tatala o le Vanu o Santa Clara (Pulega). O se galuega faigata e mana'omia ai le taimi, galulue fa'atasi ma le fa'alagolago malosi i fa'amaumauga fa'asaienisi sili ona lelei o lo'o maua. O lo'o matou amata i le atina'eina o se malamalamaga sili atu i le vai i lalo o le eleele o le fanua susū, o se tasi o ona vaega sili ona taua.

O ata mai le amataga o le 20th seneturi (luga) e maua ai se malamalamaaga i le mea sa i ai muamua le Laguna Seca, o lona faʻaumatiaga ma se faʻaaliga musuia o le mea e mafai ona toe i ai. 

Ta'otoga o le Laueleele

O le malamalama i le talafaasolopito o lenei laufanua ua fesoasoani ia i matou e vaai faalemafaufau i lona lumanaʻi. Ua matou iloa mai suʻesuʻega faasolopito na faia e a matou paʻaga i le San Francisco Estuary Institute ma le Pulega, o le tele o le vai i le itu i sisifo o le Coyote Valley e leʻi minoi lava i se alāvai po o se vaitafe ua faʻatulagaina. Nai lo lena, na faʻagesegese le vai ma salalau solo i le laufanua, ma fausia ai se mosaic o laufanua susu ma vaituloto e silia ma le 1,000 eka. Mafaufau i ai o se vaega tutoʻatasi ae fesoʻotaʻi ma se nofoaga vevela mo le tele o ituaiga ola.

Ae ua tele suiga i Coyote Valley i le seneturi talu ai. I le amataga o le 1916, na fausia ai le Itumalo o Laguna Seca Reclamation e "toe maua" e uiga i le 1,200 eka o eleele susu ma mutia susu, lea na faʻafefe ma mulimuli ane susunuina e faʻaavanoa mo se pisinisi fou fou i totonu o le vanu - faʻatoʻaga. Ina ia ausia lea tulaga, na fa'apipi'i ai e le aufaifa'ato'aga se alavai alavai e fa maila le umi lea ua ta'ua nei o Fisher Creek. O le tele o le vai na fausia muamua ma toe faʻaleleia ai le aquifer i Coyote Valley na faʻasaʻo ese mai le vanu ma fafaga i Coyote Creek - faʻateleina le lamatiaga o lologa mo nofoaga i lalo o San José.

E ui lava i nei suiga, o nisi o mea i lenei laufanua o loʻo tumau pea. O le fe'avea'i o le vai i le Vanu o Coyote o lo'o aofia ai pea se faiga o vaega e feso'ota'i. O le Laguna Seca, Fisher Creek ma Coyote Creek (pulea e le Anderson Reservoir i luga o le vaitafe) o se vaega uma o le tuufaatasiga atoa. E masani lava, a maualalo le vai i Coyote Creek, mo se faʻataʻitaʻiga, e maualalo i Fisher Creek ma Laguna Seca, foʻi. E moni foi le faafeagai. O lea la, o lo tatou malamalama i le vai i le eleele i le Vanu o Coyote o le a ofoina atu se tamai faamalama i le paleni o lenei faiga hydrologic tele - o se paʻu vavalalata i luga o le toto ola o lenei laufanua ola.

O vaieli e fitu ma mea faigaluega e iva i lalo o le eleele na matou faʻapipiʻiina i lenei taumafanafana (ata iinei) o le a maua ai faʻamatalaga e manaʻomia e faʻaauau ai o tatou tamatamailima i luga o le punaʻoa sili ona taua o lenei laufanua. 

Su'eina o le Pa'u ose Taufusi Anamua

I le amataga o lenei taumafanafana, na matou viliina ai ni vaieli se fitu i le Vanu o Coyote ma faʻapipiʻi ni mea faigaluega e iva i lalo o le eleele e mataʻituina ai le suavai o le eleele mai lea vaitau i lea vaitau ma lea tausaga i lea tausaga. O lo'o matou mata'ituina fo'i le tafega o vai i vaitafe lata ane o Fisher ma Coyote. A'o aoina fa'amaumauga i nai tausaga o lumana'i, o le a tatou maua se ata manino o le maua o lenei punaoa taua ma mea e mafai i lenei laufanua i tausaga oi luma.

Lupe
Kiliki le faafanua mo se vaaiga lautele. Fa'aaloaloga a le Pule.

O la matou tupe teufaafaigaluega i le mataʻituina o le maualuga o le vai i lalo o le eleele o Laguna Seca o le a taua tele foi aʻo amataina e le Pulega se faiga fuafuaina faʻasaienisi ma faʻavae i le alalafaga , lea o le a aofia ai le sopoia o meaola feʻai ma le avanoa lautele e faʻaopoopo i le toe faʻaleleia o le eleele susū. O faʻamaumauga o le a faʻamautinoa ai matou te faia faʻaiuga toe faʻaleleia e aoga mo meaola autu o loʻo avea moni lava lenei laufanua ma se avanoa mulimuli, ma fesoasoani ia i matou e paleni lelei faʻafiafiaga ma nofoaga maaleale.

O le amataga lea o se amataga fou mo lenei eleele taufusi anamua.

E uiga i le Post

Peninsula Open Space Trust (POST) puipuia avanoa avanoa i le Peninsula ma le South Bay mo le manuia o tagata uma. Talu mai lona faavaeina i le 1977, o le POST o loʻo nafa ma sefe sili atu nai lo 97,000 eka e pei o fanua puipuia tumau i itumalo o San Mateo, Santa Clara ma Santa Cruz. Aoao atili

Tusi i pito i luga