Sa avea muamua ma Content Marketing Manager
O le iloaina o igoa o laau e masani ona ou lagona ai le fesootai atili i se nofoaga, e pei o le faia o ni uo fou. Ae o le iloaina o igoa o le Atunuu - o uluai igoa - o nai laau masani Kalefonia ua suatia ai le eleele mo aʻu. O le a ou le vaai pe mafaufau ia i latou i se auala tutusa.
O le a tatou amata la tatou lesona gagana ma faʻalauiloa atu le tatou failauga i se taimi lata mai. Ia nofo filemu, e le o toe umi ae mafai ona e faʻataʻitaʻi oe lava i igoa o nei laʻau. Ae seʻi o tatou amata i ni talaʻaga faasolopito ma aganuʻu e faʻamatala ai mea o le a e faʻalogo i ai ma aʻoaʻoina i se tulaga talafeagai.
E te lē ofo i le faʻalogo o le Bay Area sa avea pea ma nofoaga lauiloa e nonofo ai. O le mea moni, o toega o mea anamua mai le taimi aʻo leʻi feiloaʻi Europa ua faʻaalia ai o lenei laufanua sa avea muamua ma se tasi o nofoaga e sili ona toʻatele tagata i Amerika i Matu atoa. O le tofi faʻaagafesootai, faʻapolokiki, tamaoaiga, faʻalelotu ma gagana o lenei nofoaga e matua eseese ma loloto. Ma o nuʻu Indigenous mai Kalefonia e tumau pea i tulaga eseese - o loʻo taofimau pea i o latou tofi olaola ma malolosi.
Afai e te fou i le talafaasolopito o le setete, atonu e te le iloa o nuʻu uma o tagata moni i Kalefonia i aso nei o ni ē na sao mai le silia ma le lua seneturi o vevesi, sauāga ma le fasiotiga tagata tuusaʻo . O lo latou talafaasolopito faigata o se mea moni tiga lea o loʻo faʻaauau pea ona atagia mai i le aso ma o se mea e tatau ona tatou galulue uma ina ia malamalama atili ai. Ou te toe faʻasoa atu nei mea uma aua e taua le tuʻuina o mea o le a e faʻalogo i ai ma aʻoaʻoina i lona tulaga saʻo - o se gagana anamua ua tuleia i le tulaga o le faʻaumatia.
E ui ina matou iloa e tele ituaiga tagata moni sa nonofo i lo matou itulagi atoa, ae o aso nei ua matou masani i ni nuʻu eseese e fa o tagata moni i aso nei i totonu o le eria faigaluega a le POST (San Mateo, Santa Clara ma Santa Cruz counties): le Amah Mutsun Tribal Band , le Tamien Nation , le Ramaytush Ohlone ma le Muwekma Ohlone . O gagana eseese e tautalagia e nei nuʻu, o le gagana Mutsun ua manatu o se tasi o gagana sili ona lelei ona faamaumauina ma faasaoina. Ua matou galulue faatasi ma le Amah Mutsun Tribal Band e aumai ia te oe igoa o Mutsun o nisi o matou laau e sili ona fiafia i ai i Kalefonia. O se tasi lea o auala e faamanatu ai le aganuu mauoa a tagata moni o Kalefonia.
Ua sauni e fa'ata'ita'i?
iuuki - (Coast Live Oak)
oe-kees
O fua o le oaka mai nei laau — faapea foi ma le tele o isi laau oki moni — o se meaai autu mo tagata Initia o Kalefonia mo le afe tausaga. O loo aoina pea e le tele o ituaiga fua o le oaka i aso nei o se auala e maua ai le fesootaiga ma o latou talafaasolopito ma teritori o tuaa. Saili faamatalaga o laau iinei.
sokkochi — (Bay Laurel)
sok-o-chi
O le fua lanumeamata ma le le'i pala mai lenei la'au moni e foliga tutusa ma se avoka la'itiiti ma e liua i le lanu violē pogisa pe a uma ona pala. E fiafia tagata i lenei fua masani i Kalefonia, e tofu lava ma a latou auala e kuka ai; o nisi e fiafia i ai pe a mata, o isi e fiafia i ai pe a vela, tunu pe fa'amago. Saili fa'amatalaga fa'ato'aga iinei.
tcuttus — (Manzanita)
tru-ku-tus
O fua mai lenei laau malo e foliga tutusa ma ni apu laiti ("manzanita" o le gagana Sipaniolo mo le "apu laitiiti"), lea e seleseleina e tagata Initia o le setete ma faia i le cider. Sa fa'aaogaina le afi e fa'atumauina ai lenei fa'ato'aga, fesoasoani e fa'atumauina se mamao lelei i le va o la'au ma fa'amautinoa ai se fua tele. Saili fa'amatalaga fa'ato'aga iinei.
siraka — (Hazelnut)
si-fata
O le isi mea'ai e fiafia i ai tagata moni o Kalefonia, o nati hazel sa tauina e tagata e tumu i ato ma 'ai mata pe tunu. E tele isi fa'aoga o le la'au e pei o le faia o ato ma le fagogota fa'apea fo'i ma le faia o maea ma aū. Saili fa'amatalaga fa'ato'aga iinei.
talatalanoaga —(Buckeye)
chot-a
Sa fa'aaogaina e tagata Kalefonia Moni le pa'u o lenei la'au e togafitia ai tiga nifo ma fai ma fa'apala mo le u e gata. Sa seleseleina fo'i fatu tetele mo mea'ai pe a le maua ni acorns, e ui lava sa mana'omia le tele o le fa'amamāina o mea oona ma tannins a'o le'i mafai ona 'aina ma le saogalemu. Saili fa'amatalaga fa'ato'aga iinei.
yuukun — (Madrone)
oe-kun
Ua faaigoaina o le “laau pusaaisa” — afai e te tuu lou lima i luga o le ogalaau e leai se mea, o le a e matauina le malulu o lenei laau. Sa faaaogaina e tagata moni laulaau mai lenei laau e togafitia ai mu ma faamai o le manava, ma sa 'ai sina vaega itiiti o vine pe kukaina i le ausa, faamago ma teuina mo le lumanai. Saili faamatalaga e uiga i laau iinei.
musa — (Tagata Ulaula)
faamoemoe
O le pa'u ma a'a o lenei la'au tele i le talafatai na avea ma mea lelei mo le faia o ato. O ituaiga i tulimanu i matu o le setete na fa'aaogaina fo'i lenei la'au e fausia ai fale, fale e fa'a'ofu ai, va'a ma meaafale. Sa avea ma ma o lo'o avea pea ma vaega taua o le olaga fa'atino ma fa'aleagaga o le tele o ituaiga i le talafatai. Sa'ili fa'amatalaga e uiga i la'au iinei.
Matou te faʻamoemoe na e fiafia e aʻoaʻoina ni nai igoa Mutsun mo a matou laau i le lotoifale. E le mafai ona matou faasoaina atu lenei malamalama e aunoa ma a matou uo i le Amah Mutsun Tribal Band, ma matou te tulimatai atu i le faaauauina o le toe faaolaolaina o la latou gagana a tuaa.
E te manaʻo i nisi mea? Faitau le tusiga talu ai nei a Peter Forbes, o lē ua leva ona avea ma tagata faʻatino i le puipuiga o meaola ma manu, “ Full Moon Rising: Centering Indigenous Voices for the Regeneration of Conservation .” E pei ona ia faʻasoa mai, o loʻo i ai se gaioiga fou mo le puipuiga o meaola o loʻo fanau mai - o se tasi matou te fiafia i le POST e avea ma se vaega itiiti i ai.
O Natalie Pineida o se tasi o le Amah Mutsun Tribal Band ma o se tasi o tagata faigaluega ua leva ona auauna atu i le Amah Mutsun Land Trust's Native Stewardship Corps , o se 'au toe fa'aleleia o le si'osi'omaga e aofia ai tagata o le ituaiga. O le autū o le misiona a lana 'au o le fa'asaoina ma le toe fa'aleleia o le fanua i totonu o teritori masani a ituaiga. E masani ona fa'afaigaluegaina lana 'au mo galuega i totonu o San Vicente Redwoods o lo'o puipuia e le POST . I le fa'aopoopoga i nei tiutetauave, o Natalie o se tagata e fesoasoani tele i le toe fa'aolaolaina o le gagana Mutsun.
O le fanua o lo'o i totonu o le nofoaga o lo'o galulue ai le POST, o lo'o nonofo ai le tele o nu'u ma'oti o tagata Samoa talu mai aso anamua. Matou te galulue e faʻasao ma tausia nei fanua - o le teritori o tuaa o le itiiti ifo ma le fa nuʻu faʻaonaponei - le Amah Mutsun Tribal Band, Muwekma Ohlone, Ramaytush Ohlone ma Tamien Nation. O nei alalafaga na sao mai le tele o seneturi o sauaga ma suiga, ma o le taimi ua tuanaʻi, o le taimi nei ma le lumanaʻi e tausia lenei fanua.
Peninsula Open Space Trust (POST) puipuia avanoa avanoa i le Peninsula ma le South Bay mo le manuia o tagata uma. Talu mai lona faavaeina i le 1977, o le POST o loʻo nafa ma sefe sili atu nai lo 97,000 eka e pei o fanua puipuia tumau i itumalo o San Mateo, Santa Clara ma Santa Cruz. Aoao atili
E te mana'o i mea moni malie e uiga i meaola fa'alotoifale, nofoaga mata'ina, fa'amatalaga vave fa'anatura, ma isi mea e lafo sa'o i lau pusameli?
E le mafai ona e vaʻai i le pepa? Faʻamolemole kiliki ii mo se faʻamatalaga faigofie.