E alu atu se auala mai le tofē e oo atu i le matafaga.
O se vaaiga o le ala i le matafaga.

I le taimi na avea ai le Don Horsley County Park i Tunitas Creek Beach ma meatotino tumaoti ma e le mautinoa le lumanaʻi, sa ou mafaufauina soo le paka faitele e mafai ona avea ai. A maeʻa toetoe lava sefulu tausaga o fuafuaga, toe faʻaleleia, ma le galulue faʻatasi, e matuaʻi faʻamalieina lava le vaʻaia o se nofoaga malolo i fafo o loʻo olaola mai. O aso nei, o tagata o vaitausaga uma o loʻo savavali i auala savali, fiafia i vaaiga, ma oʻo i lenei vaega mataʻina o le Talafatai o le Itumalo o San Mateo mo i latou lava.

I le avea ai ma se tasi e masani lelei i nei papa maupuepue, e mafai ona ou molimauina o lenei laufanua e tauia ai i latou e faagesegese ma gauai atu. A o e taofi e manava i le ea masima o le sami, atonu e te vaaia se tafola efuefu o femalagaaʻi i fafo po o se tamaʻi plover kiona i sisifo o taufetuli i luga o le oneone. Afai e te fia iloa le talafaasolopito o tagata ma le natura o le paka, o se maimoaga fou e te taʻitaʻia e oe lava e faʻaopoopoina ai se isi vaega i le aafiaga.

O lea ua tatala le paka, ou te lē mafai ona faatali mo oe e te tofo i ai. O nisi nei o mea e te vaavaai i ai — ma tala e te fia iloa — i lau isi asiasiga.

Ua Suia se Matafaga i se Paka Lautele

E potopoto malo i luga o nofoa i totonu o se fale tifaga e faalogologo ai i sipika i luma o le vaaiga o le vasa.
O lenei amphitheater o se tasi o le tele o mea fou o le a e vaʻaia i le paka.

O nisi taimi, o le iloaina o le auala na tupu mai ai se nofoaga e fesoasoani ia te oe e te vaai ai i se auala ese. E moni lava lena mea i le Tunitas Creek Beach, lea o lona suiga ua na o se vaega o se tala tele.

E leʻi leva atu, o lenei fanua e 58-eka sa tauivi ona o lona lauiloa. A aunoa ma se avanoa saogalemu mo tagata lautele poʻo ni mea faʻavae, na paka ai taʻavale a tagata na auai i pati i se vaega matautia o le Highway 1. Na latou vaneina ni auala lē masani i totonu o le tofē, ma faʻatelevaveina ai le soloia ma faʻaleagaina ai nofoaga maaleale. Na faʻaputuina otaota i luga o le laufanua, ma faʻatupuina ai le popole mo volenitia i le lotoifale ma tagata puipuia le siosiomaga.

O le popolega mai tagata o le nuʻu na mafua ai se taumafaiga a le nuʻu atoa e puipui lenei nofoaga faapitoa aʻo faia ia saogalemu ma talimalo mo tagata ma manu feʻai. O le Sui Pule o le Itumalo o San Mateo ua maliu, Don Horsley, sa ia faia se sao taua i le faʻamautuina o faiga faapaʻaga ma le fesoasoani tau tupe e manaʻomia e puipui ai lenei vaega o le talafatai.

Na ia logoina le POST ma matou vave gaoioi loa — faʻatauina le fanua i le 2017 ma mulimuli ane faʻaliliuina atu i San Mateo County Parks i se tau taugofie. Faʻatasi ai ma tagata o le nuʻu ma San Mateo County Parks, na matou liua ai i le paka e mafai ona e suʻesuʻeina i le taimi nei, faʻatasi ai ma vaaiga matagofie, nofoaga e fai ai pikiniki, auala savali e mafai ona oʻo i ai, faʻaaliga faʻamatala, ma le avanoa tuʻusaʻo i le matafaga oneone e toetoe lava a maila.

O se Ala Matagofie Mai le Bluffs i le Matafaga

A'o le'i e taufetuli ese mai lau ta'avale agai i le sami, ia manatua o le ala lava ia o se vaega o le malaga. Mai le nofoaga e paka ai ta'avale i luga o le Highway 1 , o auala feliuliua'i e vala'aulia ai oe e fa'agesegese, fiafia i le matagofie o le laufanua, ma iloa le matagofie o le laufanua i lea va'aiga ma lea va'aiga.

O le auala e agai atu i laulau pikiniki ma le vaaiga e mafai ona oo i ai le sami ua fa'apala ma e mafai ona oo i ai le ADA, ae o le auala mai iina e agai atu i le matafaga e le'i fa'apala. E fai si malū o le eleele, ae ia manatua: o mea e alu ifo e tatau ona toe alu a'e! 

E te fia alu i le ala umi e agai atu i le matafaga? O le Schilling Trail o se ala masani e 1.3 maila le umi e amata mai le pito i saute o le paka taavale ma feosofi ifo i luga o mauga maualuluga e oo atu i le matafaga. E ui atu i le vao masani i le talafatai i Matu o Kalefonia, e aofia ai le vao o le coyote ma le vao o le talafatai. Ia mataala mo manulele Kalefonia, mogamoga, pepe, pi, ma isi meaola laiti e nonofo ai. (Lapataiga: ia mataala foi mo le oak poison!)

E te fia maulu loloto? O se maimoaga fa'alogologo e aunoa ma se totogi e fa'aolaina ai le laufanua fa'atasi ai ma tala e uiga i tafola femalagaa'i, tala fa'asolopito o tagatanu'u, su'esu'ega o le talafatai , ma ituaiga o manu fe'ai e nonofo ai Tunitas Creek.

Tafola Lanu Efuefu ma Isi Manu Fe'ai i le Talafatai

O se plover kiona e tamo'e solo i le oneone.
Faauta, o le plover kiona

Mai manu felelei o le sami i manu felelei laiti o le matafaga, o manu fe'ai o se tasi lea o mafua'aga sili e asiasi ai i le matafaga o Tunitas Creek. O le paka o lo'o i le mea e feiloa'i ai le tele o nofoaga e nonofo ai—vasa, matafaga, eleele susu o alia, vaomago i le talafatai, ma vaomatua—ma avea ai ma nofoaga o le tele o ituaiga eseese o la'au ma manu.

O le matamata i tafola o se mea faapitoa i le vaitau o femalagaaiga a tafola efuefu, lea e masani ona amata mai ia Tesema e oo ia Me. Aumai ni tioata va'ai mamao pe afai e iai sau tioata va'ai mamao, ma vaavaai solo i le tafailagi mai luga o le mauga. I taeao filemu, e mafai ona e vaaia tafola efuefu o femalagaa'i i le va o le Arctic ma Baja California. Vaavaai mo le pa'ō o le gutu o le tafola pe, afai e te laki, le si'itia mata'ina o le si'usi'u a'o le'i mou atu i lalo o galu.

E fiafia fo'i tagata e matamata i manu. Vaavaai mo pelikani ma cormorants o felelei i luga a'e po'o ni sooty shearwaters o felelei latalata i galu. I lalo i le oneone, atonu e te va'aia ni sanderlings o feosofi solo i tua ma tua i le auvai o le vai a'o tafe mai peau o galu. Ma e le mafai ona tatou faagaloina se tasi o tama'i manu o lo'o nonofo i le paka: o le western snowy plover . O nei manu felelei o lo'o lamatia i le matafaga e masani ona latou nonofo i le taumalulu i le matafaga o Tunitas Creek Beach. Talu ai latou te fa'alagolago i nofoaga e le fa'alavelaveina, e sili ai le tu'uina atu ia i latou o se avanoa tele.

Geology o le Talafatai i le Miliona o Tausaga o le Fausiaina

O loʻo fealualuaʻi mai peau i le matafaga o se matafaga o loʻo siʻomia e tofē papa.
Mai le matafaga, e mafai e tagata asiasi ona fiafia i galu ma tofē papa i autafa.

E matagofie papa mata'ina , ae o lo'o suia pea lava pea. O le tele o lenei talafatai e faia i papa oneone vaivai e masani ona toe fa'afo'isia e le sologa o le eleele, soloia o le eleele, mafui'e, ma galu tetele. O le mea moni, na amata ona fausia le papa oneone o le Purisima Formation i lalo o se sami anamua i le miliona o tausaga ua mavae, ma o mea tuai o manu o le sami e pei o sisi ma figota e mafai lava ona maua i papa i aso nei.

Nai lo le taumafai e fa'atonutonu lenei laufanua e fesuisuia'i pea, na talia e le au mamanu o le paka. Na fa'aeteete le au inisinia i le fa'atulagaina o auala savali i luga o le vanu e sili ona mautu nai lo le fa'amalosia o auala i luga o fanua e le mautu e iai pā tetele ma mea e fe'avea'i ai le eleele. O vaega tumau e pei o va'aiga, nofoaga e paka ai ta'avale, ma faleta'ele o lo'o i luga o le eleele maualuga e fa'atatau i le si'itia o le sami i le lumana'i.

O le iʻuga, o se paka ua mamanuina e atiina ae i tafatafa o le talafatai, ma maua ai e tagata asiasi le avanoa saogalemu e matamata ai i vaaiga matagofie aʻo tuʻuina atu ai le avanoa mo gaioiga faʻalenatura ma manu feʻai e faʻapitoa ai lenei nofoaga.

Afe Tausaga o le Talafaasolopito o le Tagata

O le iloaina o le talafaasolopito o se nofoaga e tai pei o se malaga i le taimi. O togāvao uma, matafaga, ma alia e faamatala ai se tala, aemaise lava pe afai e te iloa le mea e te su'e i ai.

A o le’i avea lenei laufanua ma paka faitele, sa nonofo ai tagata Ramaytush Ohlone , femalagaa’i i totonu, ma tausia lenei laufanua mo le tele o augatupulaga. O mea na maua i le matafaga na faaalia ai sa latou aoina mai ni mussels, clams, ma isi figota iinei. E faapena foi, o se nuu e igoa ia Torose—o le nofoaga o tagata Cotegen—sa tu latalata i le gutu o le Tunitas Creek ina ua ui atu le malaga a le au Sipaniolo Portolá i le 1769.

I seneturi mulimuli ane, na toe fa'afo'isia ai e lenei talafatai se isi matafaioi ona o fa'ato'aga ma fefa'ataua'iga na toe fa'afouina ai le itulagi. Pe na e silafia i le vaitau o le 1870, na fausia ai e se tagata fai pisinisi se alalaupapa e 350 futu le umi i lalo o papa ina ia mafai ona la'u sa'o atu oloa fa'ato'aga i luga o va'a o lo'o fa'atali i fafo? Afai e te fia iloa pe na fa'apefea ona sese lenei fuafuaga, fa'alogologo i la matou maimoaga leo!

Fuafua Lau Asiasiga i le Matafaga o Tunitas Creek

O lo'o i luga o le Highway 1 i le va o Half Moon Bay ma Pescadero , o le Don Horsley County Park i Tunitas Creek Beach e ofoina atu ai vaaiga matagofie, auala savali e mafai ona o'o i ai, nofoaga e fai ai pikiniki, fa'aaliga fa'amatala, ma le avanoa tu'usa'o i le toetoe lava tasi le maila o le matafaga oneone.

Ia maua Faatonuga

Fale Paka

  • Auala e mafai ona ulufale i ai le ADA e feso'ota'i ai le pito i luga o le maupuepue i se nofoaga e matamata ai i le ogatotonu o le maupuepue
  • Paka i luga o le matafaga
  • Faleese i le ogatotonu o le mauga
  • Va'aiga matagofie ma va'aiga lautele o le sami
  • La'o'ai pikiniki ma nofoaga e potopoto ai
  • Fa'ailoga fa'amatala ma maimoaga leo i luga ole initaneti
  • Toeitiiti atoa le maila o le matafaga oneone

Iloa Ae E te leʻi alu

  • Tatala i le tausaga atoa mai le 8 i le taeao Siaki le Upega tafaʻilagi a San Mateo County Parks mo taimi e tapuni ai.
  • Ulufale fua ma paka fua
  • Leai ni leoleo laveai o loʻo galulue
  • E lē faatagaina taifau ona o nofoaga e vaivai
  • Fa'amolemole ia tumau i auala ua fa'atulagaina ma usita'i i puipuiga o manu fe'ai ua fa'apipi'iina.
  • Fa'amolemole teu mea e te teuina i totonu
  • E taatele galu tetele mata'utia i lenei matafaga e fa'apea fo'i galu moe. Ua fautuaina e le au ofisa o le paka tagata asiasi ia saogalemu i tafatafa o le vai ma aua ne'i fuli o latou tua i le sami.

E uiga i le Post

Peninsula Open Space Trust (POST) puipuia avanoa avanoa i le Peninsula ma le South Bay mo le manuia o tagata uma. Talu mai lona faavaeina i le 1977, o le POST o loʻo nafa ma sefe sili atu nai lo 97,000 eka e pei o fanua puipuia tumau i itumalo o San Mateo, Santa Clara ma Santa Cruz. Aoao atili

Tusi i pito i luga